Opis

Emil Wieczorek jako nastoletni chłopiec wykazywał zdolności i umiejętności w łatwym nawiązywaniu kontaktów interpersonalnych. Miał niezwykłe wyczucie pozyskiwa­nia towarzyskich znajomości, potrafił znakomicie odnaleźć się w każdym środowisku społecznym. W szkole podstawowej potrafił umiejętnie dobierać kolegów i koleżanki. W młodzieńczych, trudnych nie tylko dla niego czasach, spotykał się ze studentami, du­chownymi. Potrafił znaleźć przyjaciół wśród oficerów niemieckich i polskich. Jego wyczu­cie sytuacji nierzadko przysparzało mu kłopotów, jednak potrafił znaleźć wyjście z pro­blemów, które stawały na jego drodze.

Zakaz mówienia w szkole po polsku rekompensował sobie czytaniem polskich ksią­żek, aczkolwiek było ich niewiele. Korzystał z pierwszej prywatnej biblioteki założonej przez Jakuba Cipę, do którego także schodziła się miejscowa młodzież na „tzw. szew­cowanie, czyli spotkania, gdzie omawiano sprawy polskie”. Emil pilnie przysłuchiwał się także osobom starszym, które mówiły po polsku, chociaż w niektórych sytuacjach wymieniali uwagi po niemiecku. Nie zawsze rozumiał sprawy przez nich poruszane, ale zawsze zapamiętywał o czym była mowa.

Niestety w szkole nikt nie uczył pisać po polsku. Emil Wieczorek szlifował pisownię języka polskiego przesyłając sprawozdania z działalności w powiecie opolskim, gdzie został delegowany, o czym sam pisze w swoim „Życiorysie Ślązaka”.

Był też osobą w rodzinie Wieczorków wykazującą wyjątkowe zdolności poznawcze. Samodzielnie poszukiwał wiedzy w szkolnej bibliotece, fascynował go świat Karola Maya. Był dość odważny jak na swoje chłopięce lata. Jego przykładanie się do nauki, pisowni i mowy było już wykorzystywane w latach szkoły podstawowej, kiedy kierow­nik polecał mu sprawy przepisywania dokumentów w urzędzie gminy. Ładny charakter pisma i umiejętności matematyczne, w późniejszym czasie nauki, przyczyniły się do tego, że mistrzowie zawodu zwracali na niego uwagę polecając mu różnorakie sprawy pisarskie.

Poszukiwanie zainteresowań wiązało się z tym, że chodząc do znajomych sąsiadów na­uczył się wielu praktycznych czynności. Przy spotkaniach u „Kuby” gdzie „szewcowano” politycznie, nauczył się naprawiać buty, u rzeźnika zobaczył jak należy posługiwać się na­rzędziami, co w dalszej nauce było mu przydatne. Odwaga z jaką korespondował z firmą niemiecką, która przysyłała mu katalogi, zasługuje na szczególną uwagę. Wzorce zamiesz­czone w katalogach dawały mu podstawy do samodzielnego wykonywania różnorodnych ozdobnych przedmiotów, co procentowało w przyszłości. Potrafił także wyciągać wnioski z błędnie podjętych decyzji, by w kolejnych podobnych zdarzeniach nie brać udziału, by ustrzec się od przykrych konsekwencji.

[wstęp]

Szanowni Czytelnicy, trzymacie w ręku kolejną pozycję książkową wydaną przez Stowarzyszenie Rozwoju Zawodowego Śląska i Małopolski, przy udziale środków finansowych Gminy Bieruń. Gdy Pani dr Anna Maria Początek po raz pierwszy opowiedziała mi o zamiarze przygotowania tej publikacji, nie miałem żadnych wątpliwości, że jest to dzieło warte wsparcia.

Życiorys Emila Wieczorka był tak bogaty, że mógłby posłużyć za temat niejednej książki i filmu. Powstaniec śląski i działacz plebiscytowy, oddany całym sercem sprawie polskości Górnego Śląska. Więzień polityczny. Samorządowiec i społecznik zaangażowany w lokalne sprawy Bierunia. Założyciel pracowniczych związków zawodowych w „Lignozie”. Inicjator budowy pomnika Powstańców Śląskich w Bieruniu Starym, budynku dla Ochotniczej Straży Pożarnej Bieruń Nowy oraz nowoczesnej – jak na lata trzydzieste dwudziestego wieku – szkoły podstawowej.

Lata życia Emila Wieczorka przypadły na burzliwy okres w naszych dziejach. A ponieważ on sam żywo angażował się w sprawy społeczne i polityczne, jego biografia to nie tylko opowieść o jednym człowieku. Stanowi ona doskonały pretekst do bliższego przyjrzenia się historii Bierunia okresu międzywojennego.

Gorąco polecam tę lekturę także z innego powodu. Jej autorka, dr Anna Maria Początek, to osoba, która o naszych korzeniach i naszej przeszłości pisze i opowiada od lat. Zawsze robi to z wielką pasją i dbałością o szczegóły. Dzięki pracy Pani Doktor kolejne karty bieruńskiej historii zostają utrwalone i przekazane następnym pokoleniom.

Niezwłocznie zasiadam do lektury, do czego i Państwa gorąco namawiam.

[Bieruń 2025, Sebastian Macioł, Burmistrz Miasta Bierunia]

Drodzy Czytelnicy, wpisując w internetowej przeglądarce hasło Emil Wieczorek nie oczekujcie, że wyświetli się Wam bohater, o którym mówi nowa książ­ka dr Anny Marii Początek. Właściwe można powiedzieć, że guglowanie Internetu w poszu­kiwaniu tej postaci to próżny trud. Cóż, że po­wstaniec, działacz plebiscytowy i patriota. Cóż, że związkowiec, samorządowiec oraz społecz­nik, zaangażowany w nasze śląskie i bieruńskie sprawy. Wieczorków w Internecie sporo, ale tego naszego brak.

Choć działał w Bieruniu, któż pamięta, że założył związki zawodowe w „Lignozie”, był inicjatorem wzniesienia pomnika poświęconego ślą­skim powstańcom w Bieruniu Starym, czy budowy remizy strażackiej w Bieruniu Nowym. Choć swoją biografią mógłby obdarzyć z powodze­niem kilka osób, nie stał się postacią powszechnie zadomowioną w histo­rycznej pamięci naszej lokalnej społeczności.

Tym większa zdaje się zasługa autorki, która przywróciła postać Emila Wieczorka pamięci naszej i kolejnych pokoleń. W tym dziele wsparł ją wy­dawca – Stowarzyszenie Rozwoju Zawodowego Śląska i Małopolski, który zadbał o nakład i edycję książki oraz lokalne samorządy gmin i powiatu bieruńsko-lędzińskiego. Ufam, że pozycja ta trafi pod strzechy i jestem pe­wien, że niezawodnie wzbogaci naszą wiedzę o losach tego niepospolitego człowieka i naszej ziemi.

Tych, którzy lubią biografie, a lubią je czytać wszyscy, zapraszam do lek­tury książki Emil Wieczorek „Życiorys Ślązaka”. Bo czymże tak naprawdę jesteśmy, jeśli nie sumą tego, co się nam przydarzyło…

[Bieruń 2025, Łukasz Odelga, Starosta Bieruńsko-Lędziński]